Samen werken aan groen, recreatie en leefbaarheid
De druk op onze groene ruimte neemt toe. Met meer inwoners, meer toeristen en minder beschikbare recreatiegebieden staat de leefomgeving in de Randstad onder spanning. Juist daarom is er in de regio volop beweging: partijen slaan de handen ineen om natuur, landschap en recreatie toekomstbestendig te maken. Dat gebeurt onder meer via de Waterrecreatietafel. Regio Water vindt deze en andere verbindingen van groot belang. Deze dragen bij aan de groene groei voor recreatie en toerisme, met aandacht voor kwaliteit van natuur, erfgoed, landschap en leefomgeving. Juist de pijlers die in onze missie staan.
Groene Hart 2035-2050: gezamenlijke koers
In september 2025 kwamen zestien gemeenten, drie provincies en diverse maatschappelijke organisaties bijeen om te praten over de toekomst van het Groene Hart. Ook Regio Water sloot aan bij het Programmateam Recreatie & Toerisme. Samen presenteerden zij een concept-agenda voor de periode 2035-2050. De agenda bevat ambities en acties om recreatie en toerisme duurzaam te laten groeien, mét oog voor de kwaliteit van natuur, erfgoed en landschap.
Ruimte voor recreatie
Dat is hard nodig. Sinds 1900 is de recreatieruimte in Nederland met zo’n 80% afgenomen, terwijl de bevolking en het toerisme blijven groeien. Alleen al tussen 2023 en 2035 verwacht het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) een toename van 24% in toerisme. Vooral de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht zien een flinke stijging. Bureau BUITEN becijferde dat met name de gebieden rondom steden steeds meer bezoekers te verwerken krijgen. De gebieden waar in Zuid-Holland ook Regio Water actief is.
Inspiratiedocument
Tijdens de bijeenkomst in september werd dan ook commitment gevraagd van alle betrokken partijen om de komende vijf jaar projecten op te pakken. Het doel: meer ruimte voor recreatie in stad, land en de zones ertussen, zodat het Groene Hart aantrekkelijk blijft voor bewoners én bezoekers. De agenda van het programmateam dient als inspiratiedocument voor het opstellen van omgevingsvisies of toeristisch-recreatieve visies van gemeenten, provincies en waterschappen.
Smakelijk varen: streekproducten vanaf het water
Een concreet voorbeeld van de verbinding tussen recreatie en lokale economie is het project Smakelijk Varen. In augustus 2025 werden zeven nieuwe vaarroutes gelanceerd in Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem en Nieuwkoop. De routes voeren bezoekers dwars door het Groene Hart, met onderweg haltes bij ruim veertig lokale ondernemers. Van boerderijwinkels tot streekproducenten: recreanten kunnen letterlijk proeven wat de regio te bieden heeft.
Het initiatief is ontwikkeld door Stichting PReT in samenwerking met Alphen Marketing en gemeenten in de regio. Eerder verschenen al fietsroutes onder de noemer Smakelijk Fietsen. Die zijn ook leuk voor het najaar. Samen geven deze projecten inwoners en toeristen de kans de regio op een vernieuwende manier te ontdekken.
Landschapstafel Duin, Horst & Weide
Ook in de kustregio staan natuur en recreatie hoog op de agenda. De Landschapstafel Duin, Horst & Weide verwelkomde dit jaar twee nieuwe partners: provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Daarmee groeit het samenwerkingsverband van zes gemeenten en diverse organisaties verder.
Biodiversiteit en waterkwaliteit
De landschapstafel zet zich in voor het gebied dat loopt van de duinen bij Wassenaar, via de landgoederenzone rond Voorschoten en Leidschendam-Voorburg, tot de Vlietzone en het veenweidegebied bij Zoetermeer. Acht prioritaire projecten richten zich op thema’s als stikstofreductie, waterkwaliteit, natuurherstel, klimaatadaptatie en een duurzame toekomst voor boeren. Ook is er volop aandacht voor nieuwe recreatie- en natuurplekken.
Voorzitter Marcel Belt, wethouder in Leidschendam-Voorburg, verwoordt het zo: ‘Met veel partners werken we aan meer groen, recreatieplekken en milieudoelstellingen in het Duin Horst & Weide-gebied. Met de komst van de provincie en het hoogheemraadschap kunnen we nog meer doen om biodiversiteit te herstellen en de waterkwaliteit te verbeteren.’
Samen voor een leefbare toekomst
Of het nu gaat om de brede agenda voor het Groene Hart, het beleven van streekproducten vanaf het water of de gezamenlijke inzet voor het landschap langs de kust: overal in de regio groeit het besef dat samenwerking nodig is. Een sleutelbegrip dat ook geldt voor de Waterrecreatietafel, die Vereniging Regio Water samen met Waterrecreatie NL organiseert in opdracht van de Provincie Zuid-Holland. Alleen door samenwerking kan recreatie samengaan met natuurbehoud, erfgoed, landbouw en leefbaarheid.
De komende jaren beloven dan ook veel initiatieven die bijdragen aan een gezonde, groene en vitale regio, voor inwoners én bezoekers.